MANILA, Philippines — Naging sentro ng pagdinig ng Senate Impeachment Court noong Miyerkules, September 16, ang usapin kung dapat bang manatiling 16 na boto ang kinakailangan upang mahatulan ng impeachment conviction si Vice President Sara Duterte.
Inimbitahan ng Senate Impeachment Court ang apat na retiradong mahistrado bilang amici curiae, o “friends of the court,” upang magbigay ng kanilang legal na pananaw sa interpretasyon ng probisyon ng 1987 Constitution tungkol sa kinakailangang dalawang-katlo ng mga miyembro ng Senado.
Kabilang dito sina dating Chief Justices Hilario Davide Jr., Artemio Panganiban, at Reynato Puno, gayundin ang dating Supreme Court Associate Justice Adolfo Azcuna. Si Davide ay nagsumite ng kaniyang posisyon sa pamamagitan ng written memorandum, habang personal na humarap sina Panganiban, Puno at Azcuna sa impeachment court.
Ano ang pangunahing pinag-uusapan?
Ang Article XI, Section 3(6) ng 1987 Constitution ay nagsasaad na walang impeached official na maaaring mahatulan nang walang pagsang-ayon ng two-thirds of all the Members of the Senate.
Dahil 24 ang kabuuang bilang ng mga senador, ang dating interpretasyon ng Senate Impeachment Court ay nangangailangan ng 16 na boto para sa conviction.
Ngunit naging mahalagang tanong kung paano dapat bilangin ang voting threshold kapag may mga senator-judge na hindi makadalo o hindi makalahok sa proceedings at sa final vote.
Tatlong dating Chief Justice: maaaring magbago ang voting base
Sa magkakaibang legal na paliwanag, sina Davide, Panganiban at Puno ay nagbigay ng posisyon na hindi kinakailangang manatiling awtomatikong nakabatay sa buong 24-member Senate ang computation sa lahat ng sitwasyon.
Ayon kay Davide, ang dapat maging batayan ay ang bilang ng mga senador na legal na kwalipikadong bumoto. Sa kaniyang memorandum, binanggit niya ang mga sitwasyong maaaring magdulot ng legal na hadlang sa isang senador upang maisagawa ang kaniyang tungkulin.
Si Panganiban naman ay nagbigay-diin sa aktuwal na pakikilahok ng senator-judges sa proseso at sa pangangailangang magkaroon ng makabuluhang adjudication batay sa ebidensiya at fairness.
Samantala, sinabi ni Puno na kailangang tingnan ang constitutional provision ayon sa konteksto at hindi lamang sa literal na pagbasa nito. Para sa kaniya, maaaring magkaroon ng mga sitwasyon kung saan magbabago ang kinakailangang bilang depende sa mga legal na pangyayari na nakaaapekto sa kakayahan ng mga senador na gampanan ang kanilang tungkulin.
Azcuna: Dapat manatiling 24 ang denominator
Iba naman ang naging posisyon ni dating Associate Justice Adolfo Azcuna.
Ayon kay Azcuna, dapat manatiling kasama sa denominator ang lahat ng kasalukuyang miyembro ng Senado. Sa ganitong interpretasyon, nananatiling 16 ang two-thirds ng 24 na senador.
Binigyang-diin niya na ang threshold ay dapat malinaw at hindi pabago-bago depende sa bilang ng mga senador na aktuwal na nakikilahok sa proceedings.
Hindi direktang naaangkop ang Avelino v. Cuenco
Tinalakay rin ng mga dating mahistrado ang Avelino v. Cuenco, isang desisyon ng Supreme Court na may kaugnayan sa pagbibilang ng mga senador para sa quorum.
Sa hearing, lumitaw ang magkakatulad na pananaw nina Davide, Panganiban at Puno na hindi direktang naaangkop ang naturang kaso sa impeachment voting threshold dahil ang pangunahing usapin noon ay quorum para sa legislative proceedings, hindi ang two-thirds vote para sa conviction sa impeachment.
May pagkakaiba rin ang kanilang mga pananaw tungkol sa kung maaaring bumoto ang senator-judge na hindi nakadalo o hindi nakibahagi nang malaki sa impeachment proceedings.
Ano ang susunod na mangyayari?
Hindi pa sa September 16 hearing tuluyang nagpasya ang Senate Impeachment Court kung mananatili ang 16-vote threshold o magkakaroon ng ibang paraan ng computation.
Ang House prosecution panel at legal team ni Vice President Sara Duterte ay nakatakdang maglahad ng kanilang mga argumento sa September 23. Pagkatapos nito, pag-uusapan at bobotohan ng mga senator-judge ang usapin na iniharap sa korte.
Mahalaga ang magiging desisyon dahil ito ang magtatakda kung paano dapat ipatupad ang constitutional requirement na “two-thirds of all the Members of the Senate” sa kasalukuyang impeachment proceedings.
Ang mga pananaw nina Davide, Panganiban, Puno at Azcuna ay mga legal na opinyon bilang amici curiae. Ang pinal na pagpapasya sa usapin ay nasa Senate Impeachment Court.
Patuloy na susubaybayan ng Pinoy Writings ang mga susunod na hakbang ng Senate Impeachment Court at ang magiging desisyon nito sa voting threshold.
.webp)
